Leiðbeiningar fyrir kennara - Níðyrði
Markmið verkefnsins er að skýra sögulegt samhengi þessi, áhrif orðsins og af hverju orðið er særandi og skaðlegt.
Mikilvægt:
Að kennari sendi póst heim til þeirra nemenda sem gætu fundist erfitt að sitja tímann. Útskýri hvað er að fara fram í tímanum og gefa þeim færi á að neita þátttöku í tímanum.
Að kennari ræði við þá nemendur sem málefnið gæti snert persónulega áður en kennslan hefst, gefa þeim val um að sitja tímann eða sinna öðrum verkefnum.
Hér eru lykilatriði sem kennarar ættu að hafa í huga:
Í kennslu ætti aldrei að segja orðið upphátt – nota frekar alltaf „N-orðið“.
Áherslan á að vera á samhengi og áhrif, ekki á orðnotkunina sjálfa.
Markmið með verkefninu: að skilja af hverju orðið veldur skaða, ekki að æfa sig í að segja það.
Líðan nemenda:
Fyrir marga svarta nemendur getur það verið tilfinningalega erfitt eða sársaukafullt að heyra um eða lesa N-orðið.
Kennarar ættu aldrei að gera ráð fyrir að svartir nemendur vilji eða geti talað fyrir „sjónarhorn svartra“.
Mikilvægt er að bjóða upp á val um að hlusta án þess að tala, möguleika á að draga sig í hlé og rými til að vinna með tilfinningar í rólegu umhverfi.
Kennari getur t.d. sagt:
„Þetta er erfitt viðfangsefni og það er í lagi að taka pásu eða velja að hlusta frekar en að tala.“
„Enginn þarf að deila persónulegri reynslu.“
„Við erum að ræða sögu og áhrif en erum ekki hér til að nota orðið sjálft.“
Gott getur verið að setja reglur áður en kennslan hefst (jafnvel setja þær upp á töflu):
- N-orðið er ekki sagt eða endurtekið
- Hér er ekki verið að grínast, sína óvirðingu eða segja hluti og bæta við „djók“
- Það sýnir virðingu að hlusta og trufla ekki
- Tala út frá sjálfum okkur og alhæfa ekki
- Virða upplifun annarra, þótt hún sé ólík manns eigin
Kennari gæti líka þurft að:
Hjálpa nemendum að skilja muninn á ásetningi og áhrifum (Það er hægt að „meina eitthvað vel“ en samt valdið vanlíðan).
Athuga að litlir umræðuhópar gætu minnkað pressu og aukið ígrundun
Sniðugt að tengja umræðuna við mannréttindi og ábyrgð. Skoða hvernig tungumál mótar samfélag og vekja athygli á því að orð hafa áhrif og tungumál getur bæði skaðað og byggt upp.
Virðing er grundvallaratriði í lýðræðislegu samfélagi
Mikilvægt!
Ef upp kemur að nemendur sýni öðrum óvirðingu, gera lítið úr verkefninu eða fara að nota orðið þá þarf kennarinn að bregðast strax við (en rólega/yfrivegað)
Hvernig er best að bregðast við:
Stoppa umræðuna og segja t.d. „Manstu, við ætluðum ekki að nota þetta orð hér.“ Vísa í reglur eða samkomulag um umræður.
Útskýra af hverju með vísan í kennsluefnið. Dæmi: „Orðið hefur verið notað til að meiða og kúga, þess vegna er það ekki hluti af umræðunni okkar.“
Ef þarf: ræða við nemandann í einrúmi eftir tímann
Athuga sérstaklega hvort einhverjum nemendum hafi liðið illa og sýna stuðning. Að hundsa slíkt getur valdið djúpri vanlíðan og ýtt undir tilfinningu jaðarsetningar.
Kennsla um N-orðið á ekki að enda í „réttu eða röngu svari“, heldur í skilningi, samkennd og ábyrgð í samskiptum.
Stuttir punktar
- Undirbúa sig vel – þekkja söguna og áhrifin
- Segja aldrei orðið upphátt
- Setja skýrar reglur áður en umræðan hefst
- Hafa tilfinningalegt öryggi nemenda í forgangi
- Bregðast strax við óvirðingu
- Leggja áherslu á samkennd, ekki skömm